Powered by Blogger.
RSS

Xứ sở bạch dương - Phần 17: Những loài cây biểu tượng

Ngay từ tiêu đề của loạt bài viết, có lẽ các bạn cũng biết rằng loài cây biểu tượng của nước Nga là cây bạch dương.

Đúng như vậy, cây bạch dương của nước Nga nổi tiếng đến mức chỉ cần nói "xứ sở bạch dương", người ta hiểu ngay đó là nước Nga. Nhưng nước Nga còn có nhiều loài cây biểu tượng khác như thùy dương, thông, sồi, phong, lipa...Tôi sẽ bắt đầu với loài cây được xem là "linh hồn xứ sở".


1. Cây bạch dương

Cây bạch dương (tiếng Nga là береза) được trồng ở khắp nơi: trong công viên, đường đi, góc phố... Nhiều nơi bạch dương được trồng thành rừng. Đi tàu, đi xe qua những chặng đường dài, ngắm những rừng bạch dương tít tắp thật là tuyệt.




Ở Nga, cây bạch dương được coi là quốc thụ, là linh hồn xứ sở. Dáng cây thẳng tắp, vỏ trắng, cành mềm mại, khi làn gió thổi qua cứ xào xạc như đàn tiên nữ nhảy múa. Vào mùa thu lá đổ vàng và mùa đông tuyết phủ đầy những cành cây rụng lá, có thể nói là đủ để làm rung cảm những tâm hồn khô khan nhất. Dưới đây là chùm ảnh cây bạch dương khi thu sang và đông về (ảnh: st).






Cây bạch dương không chỉ đẹp mà còn rất hữu ích. Từ xa xưa, cây bạch dương gần gũi với người dân thôn quê vì gỗ của nó bén lửa rất đượm. Người ta dùng củi để đun nấu, sưởi ấm, và tro bạch dương đem bón cây rất tốt. Gỗ bạch dương cũng được dùng làm nhiều món đồ thủ công để sử dụng và trang trí như ván trượt tuyết, hộp đựng..., đặc biệt chổi bạch dương là thứ không thể thiếu trong các nhà tắm hơi kiểu Nga. Trong các nghi thức tôn giáo xưa, bạch dương được xem là cây của mùa lễ hội. Dân chúng buộc lên cây những dải ruy băng nhiều màu sắc và cho những cô gái thắt bím xinh đẹp nhảy múa xung quanh. Những bó bạch dương được đem đến nhà thờ làm phép thánh rồi để trong nhà cho đến mùa lễ hội sau. Các dân tộc Slavơ cổ xưa còn trồng bạch dương trên mộ những người chiến sĩ đã hi sinh với quan niệm là cuộc sống của họ sẽ tiếp tục trong thân cây. Chiết xuất từ lá bạch dương được dùng để nhuộm len dạ, vải vóc. Nhựa bạch dương là loại nước uống cực kỳ tốt cho sức khỏe và sắc đẹp. Uống nước bạch dương giúp cơ thể tăng sức đề kháng, chống lão hóa, lợi sữa, đẹp da đẹp tóc, giảm trầm cảm, ngừa nhiều chứng bệnh và có ảnh hưởng tích cực lên toàn bộ cơ thể. Dưới đây là ảnh lấy nhựa cây bạch dương (st).


2. Cây thùy dương

Cây thùy dương (tiếng Nga là ряб́ина) đúng ra có tên chính thức là thanh lương trà, nhưng tôi thích cái tên thùy dương hơn, nghe lãng mạn làm sao ấy, có lẽ một phần cũng vì những giai điệu đẹp đã làm tôi rung động: "Cất tiếng hát bước chân đi, cùng ngồi bên hàng thùy dương mờ in bóng. Nhìn bầu trời sao lấp lánh, nói với nhau lời nói tâm tình..."


Thùy dương đẹp suốt 4 mùa. Mùa xuân, cây ra hoa trắng, nom rạng ngời tinh khiết. Mùa hè, cây ra trái màu cam rực rỡ. Quả thùy dương kéo dài từ hè cho đến khi chín đỏ lúc sang đông. Mùa thu, lá vàng xao xuyến, đu đưa những chùm quả mọng. Và đến mùa đông mới thật là tuyệt vời: lá cây rụng hết, chỉ còn những chùm thùy dương đỏ rực nổi bật giữa nền tuyết trắng. Dưới đây là chùm ảnh thùy dương bốn mùa, trong đó chỉ có mùa hè là tôi chụp, còn xuân - thu - đông là sưu tầm.





Ảnh chị gái chụp với cây thùy dương mùa đông:


Trái thùy dương lúc chín có vị chua chua ngọt ngọt, thường được dùng làm mứt hoặc nước quả. Thậm chí, có cả loại rượu vang được làm từ trái này.

Thùy dương, nam việt quất, chanh và mật ong để làm nước uống - ảnh: st

Nếu như những thành phố phương Bắc như St. Petersburg, Puskin... có nhiều sồi thì cây thùy dương có nhiều ở những thành phố thuộc cụm Moscow và vành đai vàng mà tôi đặt chân đến, đặc biệt là Vladimir và Suzdal. Con đường từ Vladimir sang Suzdal đầy thùy dương trải cả hàng dài thẳng tắp, trông thơ mộng vô cùng. Rải rác trong thành phố, đâu đâu cũng có thể bắt gặp những cành thùy dương duyên dáng.




Ở Moscow, cây thùy dương cũng hiện diện trên từng góc phố, công viên:


Và đây là lời Việt của bài hát "Cây thùy dương" nổi tiếng:
Chiều dần buông màu tím, vẳng bên sông lời hát êm đềm.
Hòa với tiếng đàn đêm, chập chờn bay về xa phía chân trời. 
Cất tiếng hát bước chân đi, cùng ngồi bên hàng thùy dương mờ in bóng. 
Nhìn bầu trời sao lấp lánh, nói với nhau lời nói tâm tình 
Nhìn mấy cánh hoa trắng rơi, lòng ngập ngừng nghe trái tim bồi hồi. 
Này cành thùy dương yêu mến, biết chăng em vì cớ sao buồn.
Màn trời đêm dần lắng, xào xạc đưa lời gió êm đềm
Ngồi dưới bóng thùy dương, chờ chàng trai cùng ta đến bên đồi 
Cất tiếng hát bước bâng khuâng, lòng ngập ngừng vì ai buồn không nói 
Này cành thùy dương yêu mến, biết với ai lời hát trao tình 
Rồi tiếng hát cao vút lên, lòng ngập ngừng nghe trái tim bồi hồi 
Này cành thùy dương yêu mến, biết chăng ta vì trái tim này.

3. Cây phong

Câu chuyện ngọt ngào và man mác của Aitmatov mà tôi đọc từ thuở ấu thơ - "Cây phong non trùm khăn đỏ" - cứ làm tôi thắc mắc cây phong là cây như thế nào mà anh chàng lái xe cho đi nhờ khi nghĩ về cô gái trùm khăn đỏ cứ ví là "cây phong non".

Lớn lên, được biết về cây phong (maple) của vùng Bắc Mỹ, cụ thể là biểu tượng của Canada (chiếc lá phong hay còn gọi là lá thích nằm trên quốc kỳ nước Canada), vội nghĩ ngay đến hình ảnh "cây phong non" năm nào.

Hóa ra là lại "bé cái nhầm" nữa. Cây phong maple trong tiếng Nga là клен, một loài cây được trồng rất phổ biến ở các công viên và những khoảng đất trống bên sông. Những rừng lá phong này, vào mùa thu thì đẹp không tả xiết.

Đây là cây phong lá đỏ, vì tôi chụp mùa hè nên lá có màu này, còn sang thu thì lá đỏ rực rất đẹp. Ở dưới là ảnh cây phong lá vàng chị gái chụp khi mùa thu về.




Còn cây phong trong truyện của Aitmatov thực chất là cây dương, tiếng Nga là тополь (không phải bạch dương - береза). Tiêu đề truyện nguyên bản là Тополёк в красной косынке, nếu chính xác thì phải dịch là "Cây dương non trùm khăn đỏ", đỡ phải gây nhầm lẫn. Đây là ảnh cây dương (st):


4. Cây sồi

Hình ảnh cây sồi in đậm trong tâm trí tôi từ những câu chuyện cổ tích ngày nhỏ, sau đó lớn lên là những truyện ngắn của Puskin. Những cây sồi già trong ngày mùa đông sương giá có cái gì đó rất nên thơ, hoài cổ.

Tôi gặp cây sồi nhiều nhất ở vùng ngoại ô St. Petersburg, đặc biệt là thành phố Puskin - nơi có cung điện Ekaterina. Có lẽ, Puskin đã trải qua một thời cắp sách đầy mơ mộng ở đây nên hình ảnh cây sồi trong văn của ông mới đầy chất thơ như thế.





Cây sồi vào mùa thu thì thơ mộng như thế này:


5. Cây thông

Dù thông là "đặc sản" của cả phương Tây nói chung chứ không riêng gì Nga, nhưng tôi vẫn nhắc đến ở đây vì vẻ đẹp vừa nên thơ, vừa kỳ vĩ của những hàng thông mà tôi có thể bắt gặp mọi nơi, mọi lúc trên các góc phố, quảng trường....




Đứng cạnh những hàng thông đẹp như thế này, lòng không xao xuyến làm sao được!




6. Cây lipa

Tôi sẽ khép lại bài này với cây lipa - một loại cây gỗ lớn được dùng để sản xuất búp bê gỗ nổi tiếng, cũng là biểu tượng của nước Nga. Tôi bắt gặp cây lipa rất nhiều trong các công viên và cả đường phố của Moscow.






Từ những cây lipa này, trong phần tới tôi sẽ dẫn dắt các bạn đến với một sản phẩm mà bất cứ ai khi đến Nga đều tìm mua về ít nhất một bộ để làm kỷ niệm: búp bê Matryoshka.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

4 nhận xét:

Thymianka Thảo Nguyên said...

Tình cờ tìm được trang blog này của bạn, cảm giác sao mà ấm áp, vui mừng như tìm được người bạn lâu ngày không gặp.
Bạn có dùng fb không? Rất vui được đọc và kết bạn với chủ nhân xinh đẹp, tinh tế này. :)

thietke Alo said...
This comment has been removed by the author.
trang nguyen said...

Cảm ơn chị vì những chia sẻ này!

meocon said...

Chị dùng phần mềm Hotspot Shield để vào blogger dễ hơn nghen chị.

Post a Comment